Wesprzyj nas
Onkopierwiastki - nowe podejście do profilaktyki
Wystąpienie Prof. dr hab. n. med. Jana Lubińskiego w ramach III edycji Konferencji "Onkologicznie, że chcesz wiedzieć" organizowanej przez Fundację Piękniejsze Życie z 7.10.2025. Zapraszamy do obejrzenia materiału.
Nie mniej istotne są również inne geny wysokiego ryzyka, takie jak PALB2, CHEK2 czy TP53, które także wpływają na rokowania raka piersi złośliwego i wymagają indywidualizacji terapii. Prof. Lubiński podkreśla, że około 15% pacjentek z rakiem piersi w Polsce może znacząco poprawić swoje rokowania dzięki diagnostyce molekularnej i spersonalizowanemu leczeniu.
Jak mierzymy onkopierwiastki?
Badania wykonuje się przede wszystkim w krwi obwodowej, co daje najbardziej wiarygodne wyniki. Niektóre pierwiastki można próbować analizować we włosach czy paznokciach, ale korelacja z krwią jest niewystarczająca. Prof. Lubiński podkreśla również znaczenie korzystania z laboratoriów stosujących opracowane przez jego zespół normy, gdyż standardowe zakresy (np. WHO) nie odzwierciedlają optymalnych stężeń dla zdrowia i przeżycia pacjentek w Polsce.
Prof. Jan Lubiński podsumowuje: skuteczna profilaktyka i poprawa przeżywalności w raku piersi wymaga połączenia diagnostyki molekularnej z monitorowaniem i optymalizacją poziomu pierwiastków. To podejście - choć wymagające i spersonalizowane - daje realną szansę na lepsze rokowania nowotworowe i zmniejszenie ryzyka zachorowania.
Onkopierwiastki - nowe podejście do profilaktyki
W ostatnich latach podejście do profilaktyki i leczenia nowotworów, zwłaszcza raka piersi, ewoluowało w kierunku bardziej spersonalizowanej diagnostyki. Prof. Jan Lubiński, wybitny polski onkolog i genetyk, podkreśla, że kluczowe znaczenie mają testy DNA oraz badania pierwiastków w organizmie. To one pozwalają nie tylko ocenić ryzyko zachorowania, ale także przewidzieć rokowania nowotworu i skuteczność terapii. 🧬Diagnostyka molekularna - fundament spersonalizowanego leczenia
Prof. Lubiński zwraca uwagę na mutacje BRCA1 i BRCA2, które znacząco zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi - nawet powyżej 40% w ciągu życia. Wykrycie takich mutacji umożliwia m.in. dostosowanie leczenia, w tym wybór chemioterapii opartej na platynach czy immunoterapii, a także decyzje o profilaktycznym usunięciu jajników i jajowodów. Badania pokazują, że u pacjentek z mutacją BRCA1 zastosowanie takiego leczenia pozwala osiągnąć ponad 95% przeżywalność 10-letnią, podczas gdy standardowe podejście daje około 65% przeżycia.Nie mniej istotne są również inne geny wysokiego ryzyka, takie jak PALB2, CHEK2 czy TP53, które także wpływają na rokowania raka piersi złośliwego i wymagają indywidualizacji terapii. Prof. Lubiński podkreśla, że około 15% pacjentek z rakiem piersi w Polsce może znacząco poprawić swoje rokowania dzięki diagnostyce molekularnej i spersonalizowanemu leczeniu.
Onkopierwiastki - nowa perspektywa profilaktyki
Drugim, równie ważnym obszarem badań prof. Lubińskiego są pierwiastki w organizmie. Jego zespół odkrył, że stężenie selenu i cynku w surowicy jest silnie skorelowane z ryzykiem zgonu pacjentek onkologicznych.- Selen: Optymalne stężenie wynosi 98-108 µg/l. Poniżej tej wartości ryzyko zgonu znacząco rośnie, a powyżej - może być toksyczne.
- Cynk: W przypadku kobiet po 50. roku życia korzystne jest stężenie 500-600 µg/l.
- Arsen: Najlepsze wyniki osiągano przy stężeniu 0,57-0,74 µg/l.
Jak mierzymy onkopierwiastki?
Badania wykonuje się przede wszystkim w krwi obwodowej, co daje najbardziej wiarygodne wyniki. Niektóre pierwiastki można próbować analizować we włosach czy paznokciach, ale korelacja z krwią jest niewystarczająca. Prof. Lubiński podkreśla również znaczenie korzystania z laboratoriów stosujących opracowane przez jego zespół normy, gdyż standardowe zakresy (np. WHO) nie odzwierciedlają optymalnych stężeń dla zdrowia i przeżycia pacjentek w Polsce.
Dieta i suplementacja - ostrożnie i świadomie
Optymalizacja poziomu pierwiastków może odbywać się poprzez dietę lub suplementację, ale wymaga ostrożności:- W przypadku nadmiaru selenu należy ograniczyć strączki, orzechy i suplementy.
- Przy niedoborach selenu lub cynku możliwe jest zwiększenie ich podaży poprzez dietę lub kontrolowaną suplementację.
- Istotna jest analiza suplementów - wiele z nich zawiera skoncentrowane dawki pierwiastków, które mogą przekroczyć bezpieczne normy.
Perspektywy i dalsze badania
Na dziś, główne onkopierwiastki z praktycznym zastosowaniem to: selen, arsen, cynk, miedź, kadm i ołów. W przyszłości planowane są badania nad manganem, jodem, wapniem i żelazem. Wszystkie działania powinny opierać się na dużych kohortach i precyzyjnej analizie DNA pacjentek, aby połączyć informacje genetyczne z optymalnymi stężeniami pierwiastków.Prof. Jan Lubiński podsumowuje: skuteczna profilaktyka i poprawa przeżywalności w raku piersi wymaga połączenia diagnostyki molekularnej z monitorowaniem i optymalizacją poziomu pierwiastków. To podejście - choć wymagające i spersonalizowane - daje realną szansę na lepsze rokowania nowotworowe i zmniejszenie ryzyka zachorowania.
